የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር (Autosaved).pdf

• word cloud

• Extraction Summary

ወረራሥቻ በዮዲትበግራኝ በካቶሊካውያን የወረራ ዘመንቤተክርስቲያን ብዙ የመከራ ዘመናትን አሳልፋለች ለብዙ የአርሰርበርስ ጦርነቶችም ወረራዎች ምክንያት ሆነዋልበዚህም በርካታ ካህናትና ምእመናን ሰማዕትነትን ተቀብለዋል ሀገሪቱ በርካታ ታሪካዊ አብያተ ክርስቲያናትንና ቅርሶችን አጥታለች ብዙዎችም ንብረቶች ተዘርፈዋል ከላይ በተጠቀሱ ምክንያቶች ማዕከላዊው መንግሥት ሲደክም የግብፅ አስላም መሪዎችን በስጦታ በማባበል ወይም በማስፈራራት ጳጳስ ማስመጣቱ ይቋረጥ ነበር ስለዚህም አስተዳደሩ በመንበረ ጵጵስና ደረጃ እንኳን መቀጠሉ ብዙ ጊዜ አጠያያቂ እንደነበር በቤተክርስቲያን ታሪክ ተመዝግቧል በአንድ ጊዜ አራት ግብፃውያን ጳጳሳት ተሹመው ወደ ኢትዮጵያ የመጡት በአፄ ዮሐንስ አራተኛ ዘመን ነበር ይቤፖዳረሃነቷያፖጋፖ ለዕሥዳድረ ቋኛው መማ ለጋማሻጃ ያ ጥር ቀንሀፃ ዓም ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ባስልዮስ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ጠቅላላ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤው ተጠሪነቱ ለወረዳው ቤተክህነት ይሆናል በሰበካ መንፈሳዊ የአሰተዳደር ጉባኤሥራ አስፈጻሚ በአባልነት የተመረጠ ካህን ወይም ምእመን በተመረጠበት አገልግሎት የሚቆየው ለሦስት ዓመት ነው ከሁለት ጊዜ በላይ በተከታታይ መመረጥ አይችልም አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ አንድ የምርጫ ጊዜ አሳልፎ ሊመረጥ ይችላል የአጥቢያ ቤተክርስቲያን ሰበካ መፈሳዊ አስተዳደር ጉባኤለሚከናወኑ መንፈሳዊና ማኅበራዊ ልማቶች ተጠሪ ይሆናል ደዝሮር ሥሪ ደብር የግእዝ ቋንቋ ነው ወደ አማርኛ ሲተረጎም ጫካ ዱር ምድረ በዳ በረዛ ማለት ነው የገዳመ ቆሮንቶስ ምሳሌ ነው።

• Cosine Similarity

ጾ ለጊዜው በሐሰት ክስ ከአንድ ትልቅ ቤት አስተዳዳሪነት ቢሻርም እግዚአብሔር ታማኝነቱን አይቶ የመላዋ ግብዕ አስተዳደር አድርጎታልግብፅ በረፃብም በጥጋብም እንዳትጎዳ በመንፈሳዊ አስተዳዳሪ አስተዳድሯታል በረፃብ ዘመን ለወገኖቹ መጠጊያ ሆኖአል በአጠቃላይ በሕግ ልቡና የነበረው መንፈሳዊ አስተዳደር ከቤተሰብ ጀምሮ ወደ ሀገራዊ የአስተዳደር ቅርጽ ያድገ ነበር ከእግዚአብሔር ቃል በቃል መመሪያ በመቀበል ራሳቸውን ቤተሰባቸውንና ወገናቸውን ያስተዳደሩ አርእስተ አበው ተገኝተውበታል በኋለኛውም ዘመን በሕገ ኦሪት ለሚኖረው የደብተራ ኦሪት አስተዳደር መሠረት ነበር የደብተራ ኦሪት አስተዳደር በሕገ ኦሪት በዘመነ ሙሴ የነበረው መንፈሳዊ አስተዳደር ከቤተ መቅደስ አልፎ አሁን በዓለም ላለው ዘመናዊ የአስተዳደር ትምህርት መሠረት ሆኗል እግዚአብሔር ሙሴን አለው ከአስራኤል ሽማግሌዎችና አለቆች ይሆኑ ዘንድ የምታውቃቸውን ሰባ ሰዎችን ሰብስብልኝ ወደ መገናኛው ድንኳን አምጣቸው በአንተ ላይ ካለውም መንፈስ ወስጄ በእነርሱ ላይ አደርገዋለሁ አንተም ብቻ እንዳትሸከም ከአንተ ጋር የሕዝቡን ሽክም ይሸከማሉየሚለው ኃይለ ቃል የአስተዳደር ሥራ የአንድ ሰው ሸክም ሳይሆን ተከፋፍለው የሚሸከሙት የብዙዎች ሸክም መሆኑን ያሳያል ዘጉ ከዚህም በላይ የማስተዳደር ጸጋ የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ ከአባቶች ለልጆች ከትልቁ ለትንሹ በፈቃደ እግዚአብሔር እንደሚሰጥ ያረጋግጣል ዛሬም በቤተክርስቲያን የአስተዳደር ሥራ ላይ የሚሾሙ ጳጳሳት ከእነርሱ በቀደሙት ጳጳሳት የተመረጡና በፓትርያርክ የተሾሙ ጳጳሳት ከአነርሱ በቀደሙት ጳጳሳት የተመረጡና በፓትርያርክ የተሾሙ ናቸው በሕገ ኦሪት በነበረው መንፈሳዊ አስተዳደር ችሎታን ያገናዘበ ምርጫ የሥልጣን ተዋረድና የሥራ ክፍፍል ፍንትው ብሎ የሚታይበት አንደነበረ በቅዱሳት መጻሕፍት ተመዝግቧል ሙሴም ለእስራኤል ሁሉ አዋቂዎችን መረጡ በሕዝቡ ላይ ሺ አለቆች የመቶ አለቆች የሐምሳ አለቆች የዐሥር አለቆች አድርጎ ሾማቸው በሕዝቡ ላይ ሁልጊዜ ፈረዱ የከበዳቸውን ወደ ሙሴ አመጡ ታናሹን ነገር ሁሉ እነርሱ ፈረዱ ዘጸ ከደብተራ ኦሪት የመሥዋዕት አቀራረብ ከካህናት አዷሺም እና አለባበስ ጅምሮ ሕዝቡ በማኅበራዊው ኑሮ የሚጠቀምባቸውን የአስተዳደር ሥርዓቶች ሙሴ ከእግዚአብሔር ባገኘው ጸጋ ደንግጓል ከሙሴ እስከ ሳሙኤል የነበሩ ደጋግ አባቶች ክህነትን ከምስፍንና ጋር ደርበው የቤተ አግዚአብሔርን አስተዳደርና ብሔራዊ አስተዳደርን አጣምረው ተሸክመዋል ከነቢዩ ሳሙኤልም በላ ክህነትን ከምስፍናና ደርቦ ማስተዳደር ቢቀርም ደጋግ ነገሥታት ሕዝባቸውን ለመምራት መንፈሳዊውን አስተዳደር ተጠቅመዋል አስራኤል ጌዴዎንን አንተ ግዛን ልጆችህም ይግዙን የልጅ ልጅህም ይግዙንመሳ በማለት ደስታውን የገለጸው አስተዳደሩ ሙሴንና የሳሙኤልን ስለሚመስል ነው በመንፈሳዊው አስተዳደር ውስጥ ሰውን የሚገዛ ፍቅረ አግዚአብሔር ነው ሰው ሰውን አይገዛም ጌዴዎንም ገዥ አግዚአብሔር መሆኑን ስለሚያውቅእፄሄ አልገዛችሁም ልጆቼም አይገዙአችሁም የልጅ ልጆቼም አይገዙአችሁም ነገር ግን እግዚአብሔር ይግዛችሁ በማለት መልሶላቸዋል መሳ በኢትዮጵያም ከንግሥት መክዳ እስከ ንግስት ሕንደኬ የነበሩ ነገሥታት በሕገ ኦሪት በመመራት የፈጸሙት በጎ ታሪክ የሚረሳ አይደለም የቤተ መቅደስ አስተዳደር በሊቀ ካህናት በሚመራ ሸንጎ አማካይነት እስከ ሕገ ወንጌል አገልግሎቱን ቀጥሎ ነበር በሊቀ ካህናቱ የሚመራው ሸንጎ ከሰባው ሽማግሌዎች ሲያያዝ በመጣው ትውፊት ይመራል ነበር ዘጉ ጌታችን መድኅነ ዓለም ክርስቶስ በመዋዕለ ሥጋዌው በሚያስተምርበት ጊዜ በሊቀ ካህናቱ ቀያፋ የሚመራ ሰባ አባላት የነበሩት ሸንጎ ነበር ይህም ሸንጎ የኢየሩሳሌም ሸንጎ በመባል ይታወቅ ነበር ማቴሐና ኒቆዲሞስ ገማልያል እና የአርማትያሱ ዮሴፍ የዚህ ሸንጎ አባላት ነበሩ በአጠቃላይ በሕገ ኦሪት የነበረው መንፈሳዊ አስተዳደር ከቤተ ክህነት አልፎ ለቤተ መንግሥት የተረፈ ነበር ከዚህም በላይ ለሕገ መንጌል መሠረት ሆኗል ለዘመናዊውም አስተዳደር መጎልበት ያበረከተው አስተዋጽኦ ከፍተኛ ነው የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር በሕገ ወንጌል በሐዲስ ኪዳን የቤተክርስቲያን አስተዳደር መሥራች ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ነው የቤተክርስቲያን አስተዳደር ሥልጣን የክርስቶስ ሥልጣን ነው እርሱም የሥልጣን ሁሉ ባለቤት ነው ሥልጣን ሁሉ በሰማይ በምድር ተስጠኝ እንዲል ማቴ መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በሥልጣኑ አስተማረዛ ማቴ በሥልጣኑ አጋንንትን አወጣ ሉቃ በሥልጣኑ ኃጢአትን አስተሠረየማር ያደረገውን ሁሉ በሙሉ ሥልጣኑ አደረገ ለቤተክርስቲያን አስተዳደርም በሐዋርያት በኩል ይህን የራሱን ሥልጣን ሰጠ ቅዱሳን ሐዋርያትና በየዘመኑ የተነሱ የቤተ ክርስቲያን አባቶች በክርስቶስ ስለተላኩ የክርስቶስ ሥልጣን ነበራቸው ማቴቡ ሐዋርያት በቤተክርስቲያን አስተዳደር መሪ በመሆን ካከናውኑአቸው ዐበይት አስተዳደራዊ ተግባራት የሚከተሉትን መንቀስ ይቻላል ሀ ትምህርተ ፃይማኖትንና የቤተክርስቲያን ሥርዓትን ቀኖናን ደንግገዋል ሕዝቡ ማድረግ የሚገባውን መንፈስ ቅዱስ ከእነሱ መሆኑን በማረጋገጥ ውሳኔ አስተላልፏል ሐዋ ለ ቢጽ ሐሳውያን ተመክረው ለመመለስ ፈቃደና ያልሆኑትን ከቤተ ክርስቲያን ለይተዋል ቀሳጢዎችንም ቀጥተዋልማቴሐዋ ሐ የቤተክርስቲያንን መንፈሳዊና ማኅበራዊ አገልግሎት የተሟላ ለማድረግ በሕዝብ ለተመረጡና በመልካም አገልግሎታቸው ለተመሰከረላቸው አጅ በመጫን ሹመት ሰጥተዋልሐዋሥራ ሥራውን ነግንባር ቀደምንት መርተዋል በኢየሩሳሌም የተጀመረው የቤተክርስቲያን አስተዳደር ሐዋርያት ዓለምን በዕጣ ተከፋፈግለው ማስተማር ሲጀምሩ ወንጌለ መንግሥት ወደ ተለያዩ ክፍላተ ዓለም ሊስፋፋ ችሏል የአህጉረ ስብከት መብዛትም የቤተክርስቲያን አስተዳደር ሁለት ዓይነት ይዘት እንዲኖረው አድርገዋል ኛ ዓለም አቀፋዊ ሰኖዶስ ስለ ቤተክርስቲያን ሰላምና አንድነት በአንድ የአምነት ጥላ ሥር የሚገኙ ሊቃነ ጳጳሳት የሚያደርጉት ጉባኤ ነው በኒቅያ በቁስጥንጥንያና በኤፌሶን የተደረጉ ታታላቅ ጉባኤዎች ዓለማቀፈዊ ሲኖዶስ ተብለው የሚጠቀሱ ናቸው በጉባኤያቱ የተደነገጉ ድንጋጌዎችየተጻፉ መጻሕፍትየተወገዙ መናፍቃን በአንዲት ቤተክርስቲያን ማዕከላዊ አስተዳደር በሆነው ቅዱስ ሲኖዶስ ስለተወሰኑ የአንዲት ቅድስት ቤተክርስቲያን መገለጫዎች ነበሩ በአራተኛው ክፍለ ዘመን የነበሩ የቤተ ክርስቲያን አባቶች በዓለም አቀፍ ደረጃ ያለውን የቤተክርስቲያን አስተዳደር ለማሰናሰልና ሥርዓት ለማስያዝ ውሳኔ አስተላልፈዋል በዚህም የነበረውን የቤተክርስቲያን አስተዳደር መስፋፋትና የፖለቲካ የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ አስተዳደር ተከትለው በአራት ክፍሎች ከፍለውረት ነበር ይህም በቀዳሚው ደረጃ የቅዱስ ጴጥሮሰር መንበር በሁለተኛ ደረጃ የቅዱስ ማርቆስ መንበርበሦስተኛ ደረጃ የነባቤ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ መንበርና በአራተኛ ደረጃ የአንጾኪያው የቅዱስ ጴትሮስ ሁለተኛ መንበር እንደሆነ ነበርፍትሐ ነገሥት አንቀጽ ይህ የመንበር ደረጃና በአጠቃ ላይ ዓለማቀፋዊ ሲኖዶስ በ ዓም በለኬልቄዶን ጉባኤ የገጠመው ፈተናና ያስከተለው መዘዝ በቤተክርስቲያን ታሪክ ተመዝግቧል ኛ ብሔራዊ ሲኖዶስ በአንድ ቅዱስ ሲኖዶሰ የሚተዳደር በአንድ ፖትርያርክ ሊቀ መንበርነት የሚመራ የሊቃነ ጳጳሳትና የኤሏስ ቆጳሳት ጉባኤ ነው የግብጽ ሲኖዶስ የኢትዮጵያ ሲኖዶስ የአርመን ሲኖዶስ ወዘተ ሲል ብሔራዊ ሲኖዶስን ያመለክታል የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር በዓለመ መላእክትበሕገ ልቡና በሕገ ኦሪትና በሕገ ወንጌል በተለያየ መልኩ ተገልዷል ከሃይማኖታዊ አገልግሎት አልፎ ለማ ኅበራዊ ሕጎች መሠረት መሆኑ ግልጽ ነው አስተዳደ ሩንም ተሸክመው ሰውንና እግዚአብሔርን ያገለገሉ አባቶች ብዙ ናቸው ዛሬ በቤተክርስቲያን አስተዳደር ለማገልገል እምነታቸውንና የኑሮአቸውን ፍሬ በመመልከት እነርሱን ለመምሰል መንፈሳዊ ተጋድሎ ማድረግ ያስፈልጋል የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ ምዕራፍ ሁለት ይቤ ርነጄዷዖፖ ዳዕ ሦፖዳሮድረ ሕዕፈጎታምፖና ዖላያሥዳደረ ፍዉይሦሥ መረርሖያህበበርበር ይቤፖ ረዕጄያ ለሰታሥዳሮደረ ሰሰፈጎቀቃታፖ ቤተክርስቲያን አንዲት ናት አንድ እግዚአብሔርም ይመለክባታል ብዙዎችን ሰብስባ አንድ ያደረገች በምድር ያለች የእግዚአብሔር መንግስት ናት ትምህርተ ሃይማኖቷ ቀኖናዋ ሥርዓቷና ትውፊቷ በጊዜና በቦታ ያልተለያዩ ናቸው አንዲት መንገድ ናት በዚህ አንድነቷ ላይም በተለያዩ ዓረፍ ዘመናት ፈተናዎች ተፈራርቀውባታልእነዚህን ፈተናዎች አሳልፉ በአንድነቷ የጸናችውበመንፈስ ቅዱስ በሚመራ የአስተዳደር ሥርዓት አጋዥነትና በፈቃደ አግዚአብሔርም ነው ዛሬም ቢሆን ነገ ለትምህርተ ሃይማኖቷ መጠበቅ ለቀኖናዋ ለሥርዓቷና ለትውፊቷ መቃናት የቤተክርስቲያን አስተዳደር ከፍተኛ ሓላፊነት አለበት ከዚህ አንፃር የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር አስፈላጊነት እንደሚከተለው ተመልክቷል ሀ ሥርዓተ አምልኮን በሚገባ ለመፈጸም ለ ምእመናንን ለመጠበቅ ዩሐ ሐ በምእመናን መካከል የሚነሱ አለመግባባቶችን ለመፍታት ኛ ቆሮ መ በቤተክርስቲያን የምእመናንንና የካህናትን አገልግሎት ለማቀናጀት ሠ የቤተ ክርስቲያን አባቶች ሥልጣነ ክህነት ያላቸው ሙሉ ጊዜያቸውን በመንፈሳዊ አገልግሎት እንዲያውሉ ለማስቻል ረ ንዋያተ ቅድሳት እና ታሪካዊ ቅርሶችን በአግባቡ በመያዝ ለተገቢው አገልግሎት ለማዋል ሰ የቤተ ክርስቲያንን ገንዘብና ንብረት በመቆጣጠር ለተገቢው አገልግሎት ለማዋል ሸሽ ማኅበራዊ ልማትን በማስፋፋት ቤተ ክርስቲያን በምጣኔ ሀብት ራሷን አንድትችልና ሌሎችን እንድትረዳ ለማስቻል ቀ ከብሔራዊ ሕጎች አንጻር የቤተ ክርስቲያን ትቅሞችን ለማስጠበቅ የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ የአስተዳደር ዓበይት መርሖች ክበርርፎ ቤተክርስቲያን ዓለማቀፋዊ የሆነ ሐዋርያዊ ተልእኮ አላት ይህንን ለማሳካት መሠረታዊውን ትምህርተ ሃይማኖት ሥርዓትና ትውፊት በጠበቀ መልኩ የአስተዳደሩን አደረጃጀት እንደያዘ መኑ ማሻሻል የቤተክርስቲያን አስተዳደር ሓላፊነት ነው የጎደለውን መሙላት የጠመመውን ማቃናት ይገባል እኛ ከሥራ ማናቸውንም ያጎደልን ብንሆን እናንተ እንደሚገባ አሚሉት ከእኛ የቀረ ቢኖር እግዚአብሔር ለተገባው ሰው ይግለጸው ቤተ ክርስቲያን ፀጥታ ወዳለው ወደብ ትመራ ዘንድ በማለት የአስተዳደር ሥራ እንደ የዘመነ የጎደለውን መሙላትና ማቅናት እንደሚገባ በኒቅያ የተሰበሰቡ ሐዋርያትን የመሰሉ ደጋግ አባቶች ገልጸዋ ፍትሐ መንፈሳዊ እንቀጽ በአሠራር ሒደት የሚገጥሙ ችግሮችን ቦታን ጊዜንና ሁኔታን ባገናዘበ መልኩ መፍትሔ በመስጠት ቤተክርስቲያን የረጅም ዘመን ልምድ አላት የመፍትሐየ ውሳኔውም በእአግዚአብሐየር አጋዥነት የሚወሰን ስለሆነ ፍቱንነቱ አያጠራጥርም ሁለት ወይም ሥስት በስሜ በሚሰበሰቡበት በዚያ በመካከላቸው እሆናለሁ የሚለውን ቃል ኪዳን ቤተክርስቲያን ስለ ያዘች ውሳጌዋ ሁሉ እግዚአብሔር ያለበት ነውማቴ ስለዚህም በቤተክርስቲያን የመጨረሻ ውሳኔ ሰጪ በሆነው ቅዱስ ሲኖዶስ የሚወሰኑ ውሳኔዎች በመንፈስ ቅዱስ መሪነት የተደረጉ ስለሆነ በእግዚአብሔር ፈቃድ የተወሰኑትን ሁሉ አኛና መንፈስ ቅዱስ ፈቅደናል ሐዋ በማለት ለሕዝቡ ያስተላለፉት በመንፈስ ቅዱስ አጋዥነት ውሳፄ ለመወሰን ተገቢውንም ሥራ ለመሥራት በየደረጃው የሚገኙ የቤተክርስቲያን አስተዳደር አካላት ትኩረት ማድረግ የሚገባቸው የአስተዳደር መርሖች የሚከተሉት ናቸው ሀ የሥራው አጠቃላይ ዓላማ መለየት ቨርህ የአንድን ሥራ ዓላማውን ለይቶ ማስቀመጥ ያስፈልጋል መቼ የት ምን እንዴት እንደሚሰራ ዓላማው በዝርዝር መተንተን አለበት ይህም ለሥራው የሚዩስፈልገውን የሰው ኃይል ገንዘብ ጊዜ ቦታ ወዘተ በአግባቡ ለማወቅ ለመመደብና ለመከታተል ያስችላል ፈቃደ እግዚአብሔርን በመጠየቅ ይህን ወይም ያን እንደምንሠራ ለይቶ ማስቀመጥ ያስፈልጋልጌታ ቢፈቅድ ብንኖርም ይህን ወይም ያን እናደርጋለን በሉ ፅብአንዲልቢሆን ጥሩ ነው ደስ ይለኛል » በማለት ብቻ ሥራ መጀመር ሱሪ በአንገት ሆኖ ተግባራዊነቱ ያስቸግራል ጊዜን ጉልበትንና ገንዘብንም በከንቱ ማባከን ነውአንዳንዴም የማያስፈልግ መሥዋዕትነትን ያስከፍላል የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ ለ በሥራ ሒደት ከሚገኘው ተሞክሮ መማር ከፎርዐፎዊ ቤተክርስቲያን የረጅም ዘመን የሥራና የተሞክሮ ባለቤት ናት ካለፈው ውጣ ውራድዋ ለዛሬና ለነገ የሚሆን ብዙ ትምህርት አላት በአስተዳደር ሥራም መዛግባት አገላብጦ የቀደሙትን ጠይቆ ካለፈው ጠንካራና ደካማ ጎን ትምህርት ማግኘት ጠይቆ ካለፈው ጠንካራና ደካማ ጎን ትምህርት ማግኘት ይቻላልየቀደሙ አባቶች በትምህርታቸው በአስተዳደራቸውና በንጽሕናቸው የአግዚአብሔር ወዳጆች ነበሩ። ተመራቂዎች አርክያነታቸውን እንዲከተሉ ቃል ያስገቡ በነር አቡነ ተክለ ሃይማኖት በሸዋ አባጊዮርጊስ ዘጋስጫ በወሎ ገዳም የገደሙትና ያደራጁት ከላይ በተጠቀሰው ቃል ኪዳን መሠረትቱ ንቡራነ እድ ገዳማትን በመገደምና የትምህርት ማዕከላትን በማደራጀት ያከናወኑት ተግባር ከአባ ኢየሱስ ሞአ በተገኘ ልምድ ነው የመጀመሪያው ቃለ ዓዋዲ መቶ ዓም ከወጣበት ጊዜ ጀምሮ የሰበካ ጉባኤን በማደራጀት የተሠሩ ሥራዎችና የተገኘው ውጤት ቀላል አይደለም ከዚያም በየዘመኑ በተደረጉ ማሻሻያዎች ብዙ ተግባራት ተከናውነዋል አደረጃጀትን በየጊዜው መፈተሽና ማስተካከል የማይታለፍ ተግባር ነው ባልተስተካከለ አደረጃጀት የሰው ኃይልን ጊዜንና ገንዘብን ወዘተ በአግባቡ ለመጠቀምና ውጤታማ ሥራ ለመሥራት አይቻልም ለዚህም የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ የአስተዳደር ሥልጠና ማዕከላትን በመገንባት ህዝብን በማሳተፍና የልምድ ልውውት ማድረግ የተሻለ አደረጃጀት ማምጣት ይቻላል ጁአ መምራዐኦዐ በየደረጃው ያሉ ቤተክርስቲያን አካላት የቤተክርስቲያን ሐዋርያዊ ተልእኮ መሪዎች ናቸው የቤተክርስቲያን ተልእኮ በሚገባ አመላክቶ ሕዝቡን መምራት የቤተ ክስቲያን አስተዳደር ሓላፊነት ነው ሕዝብን አቅጣጫ ማሳየት ማሰማራት ማትጋትና መቆጣጠር ያስፈልጋል የሰውን ኃይል ገንዘብና ሌሎችንም ሀብታት ቅድሚያ ለሚሰጣቸው ተግባራት ለማዋል ጠንካራ አመራር ያስፈልጋል የመሪነት ሥራው ሙሴያዊ ወገናዊነትን የኤልያስ ዓይነት ንጽሕና የነቢያትን ትዕግሥት የሐዋርያትን ፍቅርና የሊቃውንትን ጥበብ የሚጠይቅ ነው በሥዊ ጥበብ ብቻ ቤተክርስቲያንን ለመምራት መሞከር ለራስ ከመሰበርና ሌላውን ከማስበርገግ ያለፈ ውጤት አይኖርም ለዚህም ነው ሐዋርት ለቤተክርስቲያን መሪነት መንፈስ ቅዱስ ያደረባቸውን በመልካም የተመሰከረላቸውን መርጠው የሾሙት ሐዋ መ ሥራ ዉጨደፇፖ መሃምፖፖ ሀዐዐ የፅቅድ አዘገካከት አደረጃጀትና የሥራ አመራት በየጊዜው መገምገም አለበትአንድ ሥራ ከመሠራቱ በፈት በሥራ ጊዜና ከተሠራም በጊላ በሚገባ መታየት አለበትየተሠራውን ሥራ መመዘን ያልተሠራውን መለየት የተሠራውን ሥራ መመዘን ያልተሠራውን መለየት ከዕቅድ ጋር መነጻጸር ያስፈላጋል ያጋጠውችግሮችንም ለይቶ ነፍትሐ ለመውሰድ ያስችላል ከዚህ ውጭ በሠራሁትም ባልሠራሁትም ካላወደሳችሁኝ ማለት በሰማይም በምድርም ዋጋ አይኖረውም ዐሥራ ሁለቱ የአቡነ ተክለ ሃይማኖት ደቀመዛሙርት በኢትዮጵያ ተከፋፍለው በሚያስተምሩበት ጊዜ በዓመት አንድ ጊዜ ደብረ ሊባኖስ ይሰበሰቡ ነበር በመምህራቸው መሪነት የሠሩትን ሥራ በዘገባ በማቅረብ እግሮችን በመለየት የጋራ መፍትሔ ይወስዱ ነበር በ ዓም በኢየሩሳሌም ከተደረገው የሐዋርያት ሲኖዶስ ጀምሮ በየዘመኑ የቤተክርስቲያንን አስተዳደር የተረከቡ አባቶች ያቀዱትን የተሠራውንና ያልተሠራውን በመለየት ይወስኑ ነበር ውሳኔያቸው እስከ ዛሬ ለቤተክርስቲያን መመሪያ ሆነው እያገለገለ ነው ስለዚህ በየደረጃው ያሉ የቤተክርስቲያን አካላት ለክፉ ትችት ሳይሆን ፍቅርንና መልካም ሥራን ለማጠናከር መተያየት አለባቸው ለፍቅርና ለመልካም ሥራ እንድንነቃቃ እርስ በርስ እንተያይአንዲልዕብ የአስተዳደር መርሆችና ዋና ዋና ተግባራት በመጽሐፍ ቅዱስና በቤተክርስቲያን ታሪክ ላይ በተለያየ መልክ ተገልዷል በየደረጃው ባሉ የአስተዳደር አካላት መመረጥ ብቻውን በቂ አይደለምየተሽከሙትን የአስተዳደር ሓላፊነት በአግባቡ ለመወጣት የአስተዳደር መርሖችንና ዓበይት ተግባራትን ለይቶ ማውቅና መተግበር ያስፈልጋል የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ ምሪራፍ ፖነነ ይህነ መጋፈጎቿ ሦባሌ ዕጴፖዖምቷቋዖፖ ይኔፖረነነጄፌያሃፖ ሐዕሥዳደረ ሕዕያ ሪኛው መጋ ሌጋማጃ ኢትዮጵያን መጀመሪያ የመሠረቱት የኖኅ ልጆችና የልጅ ልጆች በመሆናቸው የኖኅ ፃይማኖት መሆኑ ነው መሥራቾቹዋ የፃይማኖት ሰዎች በመሆናቸውየንግስተ ሳባ መንፈሳዊ ጉዞና ነቢያት ስለ ኢትዮጵያ በመጽሐፍ ቅዱስ የሰጡት ምስክርነት ስንመለከት ሀገረ እግዚአብሔር ለመሆኗ በቂ ማስረጃ ናቸው ነገሥ በተጨማሪም የቤተክርስቲያን ቅርሶች ግዝረትና የተለያዩ የሕዝብ ባህሎች የጃንደረባው መንፈሳዊ ጉዞና ሐዋ በየዘመኑ የተፈጸሙ ሃይማኖታዊ ተግባራት ኢትዮጵያ በሕገ ልቡና በሕገ ኦሪትና በህገ ወንጌል ከአምልኮተ አግዚአብሔር እንዳልተለየች የሁልጊዜ ምስክሮች ናቸው በዘመነ ንግሥተ ሳባ ዓዓ በሊቀ ካህናቱ አዛርያስ መሪነት ታቦተ ጽዮን ሌዋውያን ካህናትና የብሉይ ኪዳን መጻሕፍት ወደ ኢትዮጵያ ገብተዋልከዚያን ጊዜ ጀምሮ ሀገሪቱ የታቦተ ጽዮን መንበር የሥዩማን ካህናት ተገልጋይ ሆናለች በተደራጀ ቤተክህነት ለመመራትም በቅታለች በአዛርያስና ከእርሰ በኋላ በተተኩት ሊቃነ ካህናት የሚመራ የካህናት ሸንጎ መንበሩን አክሱም በማድረግ በብዙ ቦታዎች ምኩራባትን አስፋፍቷል ከነዚህ መካከል በጎጃም መርጦ ለማርያም በወሎ ተድባበ ማርያምና በደቡብ ኢትዮጵያ ብርብረ ማርያም ተጠቃሾቹ ናቸው ይህ በካህናት ሸንጎ የሚመራው የቤተ አግዚአብሄር አስተዳደር በ ዓም በቅዱሳኑ ነገሥት አብርፃ ወአጽብሐ ላኪነት አቡነ ሰላማ ከግብፅ በቅዱስ አትናቴዎስ ጵጵስና ተሹመው ወደ ኢትዮጵያ እስኪመጡ ድረስ መንፈሳዊውን አስተዳደር በሙሉ ሥልጣን መርቷል በ ዓም የቤተክርስቲያን አስተዳደር ወደ መንበረ ጵጵስና ደረጃ አድጓል ካህናትን መሾም ሕዝቡን የቤተክርስቲያን ምሥጢራት ተካፋይ ማድረግ መጻሕፍትን መተርጎምና አብያተ ክርስቲያናትን ማስፋፋት የወቅቱ የቤተክርስቲያን አስተዳደር ዐበይት ተግባራት ነበሩ በ ዓም የተሰዐቱ ቅዱሳን ወደ ኢትዮጵያ መምጣት ለገዳማት መስፋፋት ታላቅ አስተዋጽኦ አበርክቷል እነዚህም ታላላቅ ገዳማት የቤተክርስቲያንና የብሔራዊ አስተዳደር የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ ማዕከላት በመሆን አገልግለዋል ደብረ ዳሞ ደብረ ሊባኖስና ሐይቅ አስጢፋኖስ በምሳሌነት ሊጠቀሱ ይችላሉ ቅዱሳን መካናቱ ክህነትን ከመንግሥት ጋር አጣምረው የያዙ በርካታ ቅዱሳን ነገሥታት አፍርተዋል ከ ዓም ጀምሮ እስከ ኛው መክዘ አጋማሽ ድረስ የቤተክርስቲያን አስተዳደር ወደ መንበረ ፓትርያርክ ደረጃ አላደገም በነር በአነዚህ ጊዜያት ከአቡነ ሰላማ ቀጥሎ አንድ መቶ አሥራ አንድ ግብፃውያን ጳጳሳት ሥልጣነ ክህነት በመስጠት በቡራኬና ትምህርተ ፃይማኖትን በመጠበቅና በማስጠበቅ በአባትነት አገልግለዋል የቤተክርስቲያን የአስተዳደር ሥራ ግን ከኢትዮጵያን ሊቃወንት በሚመረጡ አጨጌዎች ይከናወን ነበር አክሱም ላሊበላደብረ ሊባኖስ አዘዞ ወዘተ የሊቃነ ካህናት የንቡራነ ዕድና የዕጨጌዎች መቀመጫና የአስተዳደር ማዕከላት በመሆን አገልግለዋል ይሁን እንጂ ለቤተክርስቲያን አስተዳደር በሚፈለገው ሁኔታ አለመጠናከር ምክንያት የሆኑ ዐበይት ነገሮች ቀጥሎ የተጠቀሱት ምክንያቶች ነበሩ ኛ ዕራቋሷ ፈቃሙታ መሰም ለሰሐመፖሷ ግብፃውያን በፍትሐነ ነገሥት ኢትዮጵያውያን ከራሳቸው ጳጳስ ለመሾም አይችሉም የሚለውን ሥርዋጽ ማስገባታቸው ከራሷ ሊቃውንት ጳጳሳትን በመሾም ሐዋርያዊ ተልእኮዋን ለማስፋፋት ትልቅ እንቅፋት ሆኖባት ቆይቷል። ወረራሥቻ በዮዲትበግራኝ በካቶሊካውያን የወረራ ዘመንቤተክርስቲያን ብዙ የመከራ ዘመናትን አሳልፋለች ለብዙ የአርሰርበርስ ጦርነቶችም ወረራዎች ምክንያት ሆነዋልበዚህም በርካታ ካህናትና ምእመናን ሰማዕትነትን ተቀብለዋል ሀገሪቱ በርካታ ታሪካዊ አብያተ ክርስቲያናትንና ቅርሶችን አጥታለች ብዙዎችም ንብረቶች ተዘርፈዋል ከላይ በተጠቀሱ ምክንያቶች ማዕከላዊው መንግሥት ሲደክም የግብፅ አስላም መሪዎችን በስጦታ በማባበል ወይም በማስፈራራት ጳጳስ ማስመጣቱ ይቋረጥ ነበር ስለዚህም አስተዳደሩ በመንበረ ጵጵስና ደረጃ እንኳን መቀጠሉ ብዙ ጊዜ አጠያያቂ እንደነበር በቤተክርስቲያን ታሪክ ተመዝግቧል በአንድ ጊዜ አራት ግብፃውያን ጳጳሳት ተሹመው ወደ ኢትዮጵያ የመጡት በአፄ ዮሐንስ አራተኛ ዘመን ነበር ይቤፖዳረሃነቷያፖጋፖ ለዕሥዳድረ ቋኛው መማ ለጋማሻጃ ያ ጥር ቀንሀፃ ዓም ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ባስልዮስ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ፓትርያርክ በመሆን ተሾሙ ይህ ታሪካዊ ጊዜ ለኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን አስተዳደር አዲስ ምዕራፍ ተጀመረ ሥርዋጽ የዘጋው በር ተከፈተ የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር ወደ መንበረ ፓትርያርክ ደረጃ አደገ ከመንበረ ፓትርያርክ እሰከ አጥቢያ ቤተክርሰርቲያን የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ እንዲቋቋም ተወጠነ የመጀመሪያው የሰበካ ጉባኤ ደንብ ቃለ ዐዋዲ ጥቅምት ቀን ዓም ታትሞ ወጣ የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ ይጎጋታቋ መጋፈጎቿፎ ሦዓሌ ደ ፃማና መዎቃራዊፎ ለጎሥራረ ቦያዕያነ መጋፈጎቿ ሦፖዓሌ ድደ ሪቃሰ ፍምዴ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ የቤተክርስቲያን መንፈሳዊና ማኅበራዊ አገልግሎትን የተሟላ ለማድረግ ከአጥቢያ ቤተክርስቲያን አስከ መንበረ ፓትርያርክ የሚደራጅ የካህናትና የምእመናን ማኅበራዊ መዋቅር ነው የራሱ መዋቅርና የአሠራር ደንብ አለው ይህም የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ደንብ ቃለ ዓዋዲ ይባላል በእግዚአብሔር አጋዥነት ቅዱስ ሲኖዶስ ባለው ጊዜና በሀ ዓም ለአራተኛ ጊዜ አሻሽሎ አውጥቶታል በቃለ ዓዋዲ ላይ ስብከተ ወንጌልን ስለማስፋፋት መንፈሳዊና ዘመናዊ ትቤትን ስለማቋቋም የልማት ተቋማትን ስለመገንባት ስለመረጃና ቅርስ አያያዝ ስለ ሰንበት ትቤት አደረጃጀት ወዘተ በሰፊው ተዘርዝሯል ካህናትንና ምእመናንን በሚያሳትፍ መልኩ ተደንግጓል ይህም የቤተክርስቲያንን ስንዱ አመቤትነትን ይመሰክራል አኛንም ድርሻችንን እንድንወጣ ያስገነዝበናል በሀ ዓም ዓም ለአራተኛ ጊዜ ተሻሽሎ የወጣው ቃለ ዓዋዲ ስምንት ምዕራፎችና አንቀጾች ያሉት ነው ከመንበረ ፓትርያርክ እስከ አጥቢያ ቤተክርስቲያን የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ እንዲቋቋም ይደነግጋል በአንቀጽ ቁጥር ላይ በተደነገገው መሠረት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ባለችበት ቦታ ሁሉ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ እንዲቋቋም ያዛል ነገር ግን ታላላቅ የአንድነት ገዳማት የሚተዳደሩት ቅዱስ ሲኖዶስ በሚያወጣው የገዳማት ደንብ ስለሆነ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ እንዲያቋቁሙ አይገደዱም በፍትሐ ብሔር ሕግ ግዴታ በየደረጃው የሚቋቋሙ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤያት እንዲሠሩበት ሥልጣን አላቸው ሟ ዖዕዕነ መፈጎቿ ሦባዓሌ ጎማ በየደረጃው የሚቋቋመው የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ዋና ዓላማ ቀጥሎ የተመለከተው ነው ሀ ቅድስት ቤተክርስቲያንን መጠበቅና አገልግሎቷን የተሟላ ማድረግ የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌርከ እሕጠፎዌከኩኋከርክ ለ የቤተክርስቲያንን አገልጋዮች በሐዋርያዊ ተግባር ማደራጀት ችሉታቸውንና ኑሮአቸውን ማሻሻል ሐ ምእመናን በመንፈሳዊ ዕውቀት ጎልምሰው በምግባር በሃይማኖት ጸንተው በክርስቲያናዊ ሕይወት እንዲኖሩ ማድረግ መ የቤተክርስቲያንን አስተዳደር ማጠናከርና በገቢ ራሷን ማስቻል ከዚህም በተጨማሪ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ዝርዝር ተግባራት በቃለ ዓዋዲ አንቀጽ ላይ ተገልዷል በየደረጃው የተቋቋመና የሚቋቋም የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤያት የአጥቢያ ቤተክርስቲያን ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ በአንድ አጥበያ ወይም ሰበካ ውስት የሚገኙ ካህናት ምእመናንና የሰንበት ትቤት ወጣቶች በአንድነት ተደራጀተው የአንድ አጥቢያ ቤተክርስቲያን ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤን ይመሰርታሉ የአጥቢያ ቤተክርስቲያን ካህናትን ምእመናንንና የሰንበት ትቤት ወጣቶችን ያካተተ ጠቅላላ ስብሰባ የአጥቢያ ቤተክርስቲያን ጠቅላላ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ይባላልበቃለ ዓዋዲ አንቀጽ ስምንት መሠረትም ሥራውን ያከናውናል ጠቅላላ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤው ከአምስት ያላነሱ ከዘጠኝ ያልበለጡ እንደ አስፈላጊነቱም አስከ አስራ ሁለት የሚደርሱ አባላትን ያካተተ የሰበካ መንፈሳዊ አስተዳደር ጉባኤ ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴን ያቋቁማል የቤተ ክርስቲያን ጠቅላላ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤና የአስተዳደር ጉባኤው የሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴውሊቀ መንበር ይሆናል ለሰበካው መንፈሳዊ አስተዳደር ጉባኤ አባልነት የሚመረጡ ካህናት ምእመናንና የሰንበት ትቤት ወጣቶች በቃለ አዋዲው አንቀጽ ሀ ለ እና ሐ ሥር የተመለከቱትን መስፈርቶች ማሟላት ይኖርባቸዋል የመንፈሳዊ አስተዳደር ጉባኤ ምርጫ በወረዳው ቤተ ክህነት አቅራቢነት በሀገረ ስብከቱ ሊቀ ጳጳስ ይጸድቃል ተጠሪነቱ ለወረዳው ቤተክህነት ይሆናል በሰበካ መንፈሳዊ የአስተዳደር ጉባኤ ነው ጠቅላላ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤው ተጠሪነቱ ለወረዳው ቤተክህነት ይሆናል በሰበካ መንፈሳዊ የአሰተዳደር ጉባኤሥራ አስፈጻሚ በአባልነት የተመረጠ ካህን ወይም ምእመን በተመረጠበት አገልግሎት የሚቆየው ለሦስት ዓመት ነው ከሁለት ጊዜ በላይ በተከታታይ መመረጥ አይችልም አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ አንድ የምርጫ ጊዜ አሳልፎ ሊመረጥ ይችላል የአጥቢያ ቤተክርስቲያን ሰበካ መፈሳዊ አስተዳደር ጉባኤ ሥራ አስፈጻሚ ሥልጣንና ተግባር በአንቀጽ ተመልክቷል በቃለ አዋዲው አንቀጽ እአና የተመለከቱትን ዓላማዎችንና ተግባራትን ለመፈጸም አንድ ጽቤትና የሚከተሉትን ክፍሎች ያቋቁማል የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌዙርከ እጠፍቨዥቨከክ ኛ የስብከተ ወንጌል ክፍእ ዴሽ ሽሺጫሸፐቲ ኛ የንብረት ዕቃ ግምጃ ቤትና የታሪካ ዊቅርስ ክፍል ኛ የመንፈሳዊ ትምህርት ክፍል ኛ የሒሳብ ክፍል ኛ የገንዘብ ቤት ኛ የቁጥጥር ክፍል ኛ የሕንፃ ሥራ እድሳትና ጥገና ክፍል ኛ የስታቲስቲክስ ክፍል ኛ የካህናት አገልግሎት ክፍል ኛ የሰንበት ትምህርት ቤት ክፍል ኛ የፅቅድና ልማት ክፍል ኛ የምግባረ ሠናይ ክፍል ኛ የሕግና ሥነ ሥርዓት ክፍል ከላይ ለተዘረዘሩት የእያንዳንዱ ክፍል ተግባርና ሓላፊነት በቃለ ዓዋዲ ከአንቀጽ እስከ አንቀጽ ባለው ተመልክቷል እንደ አጥቢያ ቤተክርስቲያኑ የገንዘብና የሰው ኃይል አቅም ሁኔታ ክፍሎችን ማጠፍ ያቻላል ዋና ጸሐፊውና የክፍል ኃላፊዎች የወረዳው ቤተ ክህነት ተወካይ ባለበት በካህናት ጉባኤ ተመርጠው ይመደባሉክፍሎቹ ተጠሪነታቸው ለቤተክርስቲያኑ አስተዳደር ነው ሟፈ«ጋፓ ያወረሪ ፅያት መጋፈሳጎሮፎ ፖባዓሌ በወረዳው ቤተክህነት ሥር ባዛታቸው ከአንድ በላ የሆኑ አበያተ ክርስቲያናት በተወካዮቻቸው ከአንድ በላይ የሆኑ አብያተ ክርስቲያናት በተወካዮቻቸው አማካይነት በወረዳው ቤተክህነት ሥራ አስኪያጅ ሰብሳቢነት የወረዳ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ያቋቁማሉተወካዮቻቸውም አእያንዳንዱ ቤተክርስቲያን በአስተዳዳሪው የሚመሩ አንድ ካህን አንድ ምእመንና አንድ ወጣት ሲሆኑ የወረዳው ቤተክህነት ጸሐፊና የልዩ ልዩ ክፍሎች ሓላፊዎች አባላት ይሆናሉ ይህም በዓመት አንድ ጊዜ የሚሰበሰብ የወረዳው ሰበካ ጠቅላላ መንፈሳዊ ጉባኤ ይሆናል የወረዳው ሰበካ ጠቅላላ መንፈሳዊ ጉባኤ በወር አንድ ጊዜ የሚሰበሰብ የወረዳ ሰበካ መንፈሳዊ አስተዳደር ጉባኤ ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ይመረጣልየሁለቱም ሥልጣንና ተግባር በቃለ ዓዋዲ አንቀጽ እና አንቀጽ ላይ ተመልክቷል የወረዳው የቤተ ክህነት ሥራ አስኪያጅ ለወረዳው ሰበካ ጠቅላላ መንፈሳዊ ጉባኤና ለአስተዳደር ጉባኤው ሊቀመንበር ነው የመንበረ ጵጵስና ሀገረ ስብከት ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ በአንድ ሀገረ ስብከት ሥር የሚገኙ የወረዳ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤያት ተወካቻቸውን በመላክ የመንበረ ጵጵስና ሀገረ ስብከት መንፈሳዊ ጉባኤን ይመሠርታሉ እያንዳንዱ የወረዳ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ በሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ በማስመረጥ አንድ ካህን አንድ ምእመንና አንድ የሰንበት ትቤት አባል ከወረዳው ቤተ ክህነት ሥራ አስኪያጅ ጋር ዐራት አባላትን ወክሎ ወደ ሀገረ ስብከቱ ይልካል የሀገረ ስብከቱ ዋና ጸሐፊና የክፍል ሓላፊዎች የመንበረ ጵጵስና ሀገረ ስብከት ሰበካ ጠቅላላ መንፈሳዊ ጉባኤ አባላት ይሆናሉ የሀገረ ስብከቱ ሊቀ ጳጳስ የጉባኤው የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ ርእሰ መንበር ነው ሊቀ ጳጳሱ በማይ ገኝበት ጊዜ የሀገረ ስብከቱ ሥራ አስኪያጅ ሊቀ መንበር ይሆናል የመንበረ ጵጵስና ሀገረ ስብከት ሰበካ መንፈሳዊ የአስተዳደር ጉባኤ ሥራ አስፈጻሚ ከዐራት የማያንሱ ከስምንት የማይበልጡ ሆነው ከካህናት ከምእመናንና ከሰንበት ትቤት አባላት መካከል በጠቅላላ ጉባኤ ይመረጣሉ ከሰንበት ትቤት አባላት መካከል መንፈሳዊ ጉባኤ ይመረጣሉየሀገረ ስብከቱ ሰበካ ጠቅላላ መንፈሳዊ ጉባኤ ተጠሪነቱ ለመንበረ ጵጵስና ሀገረ ስብከት ይሆናልየሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴውና የሰበካ ጠቅላላ መንፈሳዊ ጉባኤ ተግባርና ኃላፊነት በቃለ ዓዋዲ አንቀጽ እና አንቀጽ ላይ ተደንግጓል መንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ከየሀገረ ስብከቱ የተወከሉ ካህናት ምእመናንና የሰንበት ትቤት አባላት ከቅዱስ ሲኖዶስ አባላትና የጠቅላይ ቤተ ክህነት የመምሪያና የድርጅት ሓላፊዎች ጋር በአንድነት የመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤን ይመሠርታሉ የመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ የኢኦተቤተክርስቲያን አጠቃላይ ስብሰባ ነው ተጠሪነቱም ለቅዱስ ሲኖዶስ ነው። ፓትርያርኩ የጉባኤው ርእሰ መንበር ሲሆኑ የጠቅላይ ቤተክህነት ሥራ አስኪያጅ ምሊቀ መንበር ይሆናል ከመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ አባላት በተመረጡ አባላት የመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ የአስተዳደር ጉባኤ ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ይቋቋማልየሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴው አባላት ሀ የጠቅላይ ቤተ ክህነት ጠቅላይ ሥራ አስኪያጅ የኮሚቴው ሊቀመንበር ለ የጠቅላ ቤተ ክህነት ምክትል ሥራ አስኪያጅ ኮሚቴው አንደኛ መርክትል ሊቀ መንበር ሐ በጠቅላላ ጉባኤ የተመረጠ ካህን ወይም ምእመን የኮሚቴው ሁለተኛ ምክትል ሊቀ መንበር መ ከሁለት ያላነሱ ከዐራት ያልበለጡ በጠቅላላ ጉባኤ የተመረጡ ካህናት የኮሚቴው አባላት ሠ ከአንድ የሰንበት ትቤት አባላት ጋር በጉባኤ ተመርጠው የተወከሉ ከሁለት ያላነሱ ከዐራት ያልበለጡ ምእመናን የኮሚቴው አባላት ረ የጠቅላይ ቤተክህነት ጽቤት ሰበካ ጉባኤ መምሪያ ሓላፊ የኮሚቴው አባላት ሰ የጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽቤት የሰበካ ጉባኤ መምሪያ ጸሐፊ የኮሚቴው ጸሐፊ የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ የመንበረ ፓተርያርክ ሰበካ አጠቃላይ መንፈሳዊ ጉባኤና የሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ተግባርና ኃላፊነት በቃለ ዓዋዲ አንቀጽ እና አንቀጽ ላይ በዝርዝር ተገላኗል በየደረጃው በተቋቋሙ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤያት ላይ ያጋጠሙ ችግሮች የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ በየደረጃው መንፈሳዊና ማኅበራዊ ተግባራት ለማከናወን ብዙ ችግሮች አጋጥመወታል ዋና ዋና ችግሮችን ቀጥለን እንመለከታለን ሪ ያ ሃመና ያዕያሩ ደሮሥፒሄናሦ ማንያር ሐውጦመቻና ወረራሥቻ ቤተክርስቲያን በዘመንናት ብዙ ፈተናዎችን አሳልፋለች በዮዲት በግራኝ በአፄ ሱስንዮስ ዘመነ መንግሥት በዘመነ መሳፍንትና በፋሽስት ጣልያን ወረራና የእርስ በርስ ጦርነት ብዙ ተቋማትን አጥታለችበተለይ በሀ ዓም የሥርዓተ ማኅበር ለውጥ ከአጥቢያ እስከ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ብዙ ይዞታዎችዋን ተነጥቃለች ከዚህም በላይ እግዚክብሔር የለም ሎቱ ስብሐት በሚል ፍልስፍና ሕዝቡን ከሃይማኖቱና ከቤተክርስቲያን አስተዳደር ለማራቅ ብዙ ተዳክሟል በዚህ ምክንያት ቃለ ዓዋዲ ተደንግጎ ሥራ ሲጀመር ቤተክርስቲያን ሀብቷን ሁሉ ተነጥቃ ስለነበር ሥራዋን ከምእመናን በሚገኝ ስጦታና ለይስሙላ በድጎማ ስም ይጣልላት በነበረ አነስተኛ ድጎማ ብቻ ለመጀመር ተገዳለች ለ የምእመናን ሱታፌ ዝቅተኛ መሆን ምእመናን ለቤተክርቲያን የሚያደርጉት ልግስና የጽኑ እምነታቸው መገለጫ ነው የሚያስመሰግንም ተግባር ነው ከዚህ በተጨማሪ በሰበካ ጉባኤ አባልነት በመምረጥና በመመረጥ ማገልገልም መንፈሳዊ ግዴታቸው ነው ነገር ግን የሰበካ ጉባኤ ምርጫ ወይም ዘገባ መስማት አይመለከተኝም የሚሉ ብዙ ናቸው የደከመውን ማጠናከር የጠመመውን ማቅናት በእነርሱ ሐሳብ የእነርሱ ድርሻ አይደለም በቃለ ዓዋዲ የተደነገገውን የምእመናን ድርሻ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ዓላማ አያውቁም ከጥምቀት ከቅዳሴና ከፍትሀት ውጭ ቤተክርስቲያን ሌላ ሐዋርያዊ ተልእኮ የሌላት የሚመስላቸው አሉ ይህን በትምህርት ማስተካከል ያስፈልጋል ቃለ ዓዋዲን ማስተማር የስብከተ ወንጌል አንዱ ሥራ መሆን አለበት ሕ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ተመራጮች የግንዛቤ ችግር ምእመናንን በማስተባበር በአንዳንድ አጥቢያ ቤተክርስቲያን ያሉ የሰበካ ጉባኤ ተመራጮች የሚያከናውኗቸው ተግባራት በአርአያነት የሚጠቀሱ ናቸው በተለያዩ መንፈሳዊና ማኅበራዊ ልማቶች የሚያደርጉት እንቅስቃሴ ይበል የሚያሰኝ ነው በተቃራኒው አንዳንድ ሰበካ ጉባኤያት ተመራጮች ገና የሰበካ ጉባኤን ዓላማ የተረዱ አይመስልም በደንቡም አይነሩም በየደረጃው ካሉ የቤተክርስቲያን የአስተዳደር አካላት ጋር ይጋጫሉልመናን የቤተክርስቲያን የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ ብቸኛ የገቢ ምንጭ አድርገው ያስባሉ በዚህም ምእመናን ተስፋ ይቆርጣሉ ይህንን ለማስወገድ በቃለ ዓዋዲ እንደተገለጸው በምርጫ ጊዜ መጠንቀቅ ከምርጫ በኋላም ሥልጠና መስጠት የልምድ ልውውጥ እንዲያደርጉ ሁኔታዎችን ማመቻቸት ለነገ የማይባል የቤተክርስቲያን አስተዳደራዊ ሥራ ነው መ ያመናፉፍቃ ፅውረ ደያ በቤተክርስቲያን ካህናት ምእመናንና የሰንበት ትቤት አባላት ከመንበረ ፓትርያርክ እስከ አጥቢያ ቤተክርስቲያን በተዘረጋው የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ አንደ አንድ ቃል ተናጋሪ እንደ አንድ ልብ መካሪ ሆነው መሥራት ይጠበቅባቸዋል የሐዋሥ ያመኑትን አንድ ልብ አንዲትም ነፍስ ነበራቸው እንደተባለ ይህን አንድነት መፈታተን የመናፍቃን ተቀዳሚ ተግባር ነው ከክፉ ወሬ ጀምሮ ተመሳስሎ እስከ መግባት የማይፈነቅሉት ድንጋይ የለም ምእመናን ከካህናት ለመለየት ይጥራሉ ወረዳ ቤተክህነትን ከሀገረ ስብከት አጥቢያ ቤተክርስቲያንን ከጠቅላይ ቤተክህነት ለመነጣጠል ብዙ ይደክማሉ ከሥራ ሒደት የሚፈጠሩ በመወያየት የሚፈቱ የአስተዳደር ችግሮችን ሌላ መልክ ሰጥተው ሕዝቡን ለማወክ ከመሞከር ወደላ አላሉም ቤተክርስቲያን አንዲት ናት ከሁሉ በላይ የአንድነቷ መጠበቅ ለሐዋርያዊ ተልእኮ መሳካት መሠረት ነውስለዚህ የመናፍቃንን ስውር የመከፋፈል ዘዴ ልናውቅበት ይገባል ቤተክርስቲያን የሰው ልጆችን ሁሉ በነፍስ በሥጋ ለመጠበቅ የመግቦት ሓላፊነቷንም በብቃት እንድትወጣ ታላቅ አምላካዊ መመሪያ ተቀብላለች ። በዓለም ያለውን ሰቆቃ ለማስወገድ በጎችን ለመጠበቅ አደራ አለባት ይህንን መመሪያና አደራ ለመወጣት ከጠበሏ ጎን ሆስፒታል ከአብነት ትቤት ጎን ዘመናዊ ዩንቨርስቲ መገንባት አለባት እንደቅርስ ባለቤትነቷ የበርካታ ቤተ መዘክሮችና ቤተ መጻሕፍት ባለቤት መሆን ይገባታል በሁሉም የሙያ መስክ የሠለጠኑ ልጆቿዋን ተጠቅማ የሥራ ዕድል በመፍጠር የሰው ልጆችን ሕይወት መቀየር አለባት ይህ ሁሉ አውን የሚሆነው በሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ከአጥቢያ አስከ መንበረ ፓትርያርክ ተደራጅተን ስንሠራበት ነውይህ ሲሆን ነው ቤተክርስቲያን በምጣኔ ሀብት ራሷን የምትችለው ሐዋርያዊ ተልእኮዋም ለዓለም የሚደርሰውለዚህም ሁላችንም ድርሻችንን መወጣት ይኖርብናል የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ ምዕራፍ ዐራት በየደረጃው የሚገኙ የቤተ ክህነት ጽቤቶች ሥልጣንና ተግባር የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የሥልጣን መዋቅር በጽቤት ደረጃ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የሥልጣን መዋቅር በሀ ዓም በወጣው ሕገ ቤተክርስቲያን ላይ የተገለጸ ሲሆን የሚከተሉት አካላት ይኖሩታል ቅዱስ ሲኖዶስ ቋሚ ሲኖዶስ ፓትርያርክ « የጠቅላይ ቤተክህነት ጽቤት የሀገረ ስብከት ጽቤት የወረዳ ቤተክህነት ጽቤት የስከጥቢያ ቤተክርስቲያን ጽቤት ቅዱስ ሲኖዶስ ቅዱስ ሲኖዶስ ማለት ፓትርያርክ ሊቃነ ጳጳሳት ጳጳሳት ኢሏስ ቆጸጳሳት የሚያደርጉት ቅዱስ የሆነ የቤተክርስቲያኒቱ የመጨረሻው ከፍተኛው የሥልጣን ባለቤት ነው የሚመራው በመንፈስ ቅዱስ መሆኑን ለማጠየቅ ቅዱስ ሲኖዶስ ጉባኤ ሲያደርግ የመካከለኛ ወንበር ክፍት ተትቶ ቅዱስ ወንጌል ይቀመጥበታል ፍትነገ አንቀጽ ቁጅቿሟ በቅዱስ ሲኖዶስ የሚወሰነው ውሳጌ የመጨረሻ ውሳኔ ይሆናልቤተክርስቲያንን በበላይነት ይመራል ይጠብቃል ቀኖናዎችን ሕጎችን ደንቦችንንና መመሪያዎችን ያወጣል ያሻስላል የቤተክርስቲያኒቱን የአስተዳደር መዋቅር የጽቤቶች ደረጃን ተጠሪነት ይወስናል ኤሏስ ቆልሳትን አስፈላጊ በሆነ ጊዜ በምልዓተ ጉባኤ ይሾማል ቅዱስ ሲኖዶስ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ከፍተኛ ሥልጣን ላይ የሚመደቡትን እየመረጠ ይሾማል እነዚህም ሀ የቅዱስ ሲኖዶስ ዋና ጸሐፊና ምክትል ዋና ጸሐፊ ለ የጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽቤት ጠቅላይ ዋና ሥራ አስኪያጅና ምክትል ሥራ አስኪያጅ ሐ የልማት ኮሚሽን ኮሚሽነር የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ መየውጪ ጉዳይ መምሪያ ሓላፊ ረ የልዩ ልዩ ዘርፎች የቦርድ አባላት ናቸው የቅዱስ ሲኖዶስ ስብሰባ የቅዱስ ሲኖዶስ ስብሰባ በቅዱስ ፓትርያርኩ ሰብሳቢነት ይካፄሄዳል በልዩ ልዩ ምክንያቶች ቅዱስ ፓትርያርኩ መሰብሰብ ባይችሉ ፓትርያርኩ በወከሉት የሹመት ቅድምና ባለው አባት ሰብሳቢነት ጉባኤው ይካሄዳል ፍትሕ መንፈሳዊ አምስተኛው አንቀጽ ቁጥር በሚያዘው መሠረት በዓመት ሁለት ጊዜ መደበኛ ስበሰባ ያደርጋል የመጀመሪያው ጉባኤ ጥቅምት ሲሆን ሁለተኛው ጉባኤ ትንሣኤ በዋለ በ ቀን በርክበ ካህናት ይደረጋል ከዚህ ውጪ አስቸኳይና ድንገተኛ ጉዳይ ቋሚ ሲኖዶስ ቋሚ ሲኖዶስ በየ ወሩ አባላቱ እየተተኩ በቋሚነት ሥራውን የሚሠራ ሕግን የመተርጎምና የማስፈጸም መብትና ሓላፊነት ያለው አካል ነው ሕገ ቤተክርስቲያን አንቀጽ አባላቱ በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዐተ ጉባኤ የተመረጡ አራት ሊቃነ ጳጳሳት ጳጳሳትኤሏስ ቆጸሳትይሆናሉ በፓትርያርኩ ሰብሳቢነት ይመራል ፓትርያርኩ በማይኖሩበት ጊዜ የጠቅላይ ቤተክህነት ሥራ አስኪያጅ ተወክለው ስብሰባው ይካሄፄዳል ሕገ ቤተክርስቲያን ል የቋሚ ሲኖዶስ ተግባርና ሓላፊነት ቋሚ ሲኖዶስ በቅዱስ ሲኖዶስ የወጡ ሕጎች ደንቦች መመሪያዎችና ልዩ ልዩ ውሳኔዎች ተግባራዊ መሆናቸውን በየዕለቱ ይከታተላል የቅዱስ ሲኖዶስን ምልዓተ ጉባኤ የማይጠይቁ አስተዳደር ነክ በሆኑ ጉዳዮች ላይ ተወያይቶ ይወስናል አስቸኳይና ድንገተኛ ጉዳይ ሲኖር የቅዱስ ሶኖዶስን ስብሰባ ይጠራል ለስብሰባውም አጀንዳ ያዘጋጃል ተጠሪነቱ ለቅዱስ ሲኖዶስ ነው ሕገ ቤተክርስቲያን ል የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ ፓትርያርክ የፓትርያርክ ምርጫና የመዓርግ ስም ፓትርያርክ የግሪክ ቃል ሲሆን ትርጉሙ ታላቅ የመጀመሪያአባት ርእሰ አበው አበ ብዙኃን ማለት ነው ለፓትርያርክነት ዕጩዎች ከሊቃነ ጳጳሳት ጳጳሳትና ኤሏስ ቆጸሳት መካከል በአስመራጭ ኮሚቴ ይመረጣሉ ቅዱስ ሲኖዶስ አባላት የመምሪያ ሓላፊዎች የቦርድ አካላት ከየሀገረ ስብከቱ የሚወከሉ የካህናት የምእመናንና የሰንበት ትቤት ተወካዮች መራጭ ሆነው በተገኙበት ምርጫው ይካፄዳል የተሾሙትም ፓትርያርክ ቃለ መሐላ ይፈጽማሉ ፓትርያርክ ከተሾመበት ቀን ጀምሮ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ አገሌ ፓትርያርክ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ይባላል ስሙም በመላዋ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በጸሎት ጊዜ ይጠራል ለቤተክርስቲያን ካህናትና ምእመናን በሙሉ መንፈሳዊ አባት ነው መንበሩ በአዲስ አበባ ከተማ በመንበረ ፓትርያርክ ቅድስት ቅዱሳን ገዳም ይሆናልሕገ የፓትርያርክ ሥልጣንና ተግባር ፓትርያርክ ተጠሪነቱ ለቅዱስ ሲኖዶስ ነው የቅዱስ ሲኖዶስና የቋሚ ሲኖዶስ ስብሰባዎችን ይመራል ከቅዱስ ሲኖዶስ አባላት ጋር በመሆን ኤሏስ ቆጳሳትን ይሾማል በቅዱስ ሲኖዶስ መመሪያ ለብፁዓን ጳጳሳት የሊቀ ጳጳስና መዓርግ ይሰጣል ለታላላቅ ገዳማት አበምኔቶችና አስተዳዳሪዎች የመዓርግ ስም ይሰጣል ከቅዱስ ሲኖዶስ የተሠጡና የተላለፉ ሕጎች ደንቦች መመሪያዎችና ልየ ልዩ ውሳኔዎች በተግባር መዋላቸውን ይከታተላል ይቆጣጠራል የፓትርያርክ ከሥልጣን መውረድ ፓትርያርኩ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ላይ ከተሾመ በኋላ የተቀበለውን ሓላፊነት በመዘንጋት ሀ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ትምህርተ ሃይማኖትን የሚያፋልስ ቀኖና ቤተክርስቲያንን የማይጠብቅና ቤተክርስቲያንን የሚያስነቅፍ ተግባር ፈጽሞ ከተገኙ ለ ለፍትመንፈሳዊ አንቀጽ አምስት ከቁጥር ሮ እስከ በተደነገገው መሠረት በደለኛ ሆኖ ከተገኘ ሐ በኢኦተ ቤተ ክርስቲያን ቅዱሳ ሲኖዶስ በሀ በወጣው ሕገ ቤተክርስቲያን አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ሰባት መሠረት በተሾመበት ቀን የገባውን ቃለ መሐላ ያልጠበቁ እንደሆነ የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ በአጠቃላይ ታማኝነቱ መንፈሳዊነቱና አባትነቱ በካህናትና በምአመናን ዘንድ ተቀባይነት ያጣ ሆኖ ቤተክርስቲያንን የሚያስነቅፍ መሆኑ በትክክል ከተረጋገጠ ከሥልጣኑ ይወርዳል በሱ ምትክም ሌላ ተመርጦ ይሾማል ሌላ ፓትርያርክ እስኪሾም ግን ዐቃቤ መንበረ ፓትርያርክ ይመረጣል ፓትርያርክ መንፈሳዊ ሥራውን በማካፄዱ ላይ እያለ አሥራትና ግዞት ከደረሰባት ቤተክርስቲያኒቱ በቅዲስ ሲኖዶስ ትመራለች እንጂ ሌላ ፓትርያርክ አይመረጥምየኢትዮጵያ ኦርቶደክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ያወጣው ሕገ ፈሪ ይሸቀፈይ ቤፖ ሀታታ ዳዜይፖ የጠቅላይ ቤተክህነት ቤት የሥራ አስፈጻሚነትና የአስተዳደር ሥልጣን የተሰጠው ከፍተኛ አካል ነው በቅዱስ ሲኖዶስ የሚሠየሙ አንድ ጠቅላይ ሥራ አስኪያጅና አንድ ምክትል ሥራ አስኪያጅ ይኖሩበታል በጠቅላይ ሥራ አስኪያጅ የሚመራ የመምሪያ ሓላፊዎች በአባልነት የሚገኙበት አንድ የጠቅላይ ቤተክህነት የአስተዳደር ጉባኤ ይኖረዋል የአስተዳደር ጉባኤው ቅዱስ ሲኖዶስ ያስተላለፏቸው ሕጎች ደንቦችና መመሪያዎች በሥራ እንዲተረጎሙ ያደርጋል የሥራ አፈጻጸም ስልት ያዘጋጃል ይፈጽማል ከሀገረ ስብከት በይግባኝ የሚመጡ የአስተዳደር ጉዳዮችን ተመልክቶ ውሳኔ ይሰጣል በጠቅላይ ቤተክህነት ጽቤት ሥር የሚከተሉት መምሪያዎችየአገልግሎት ዘርፎች ድርጅቶችና ኮሚሽኖች ይኖራሉ ሕገ ኔተክርስቲያ ሀ አንቀጽ ሕ « መምሬጋችና ይላነጋሳቨታፖ ሥራ ረፎቻ ጉባኤ ሊቃውንት የሊቃውንት ጉባኤ የገንዘብና በጀት መምሪያ « ስብከት ወንጌል መምሪያ « ቁጥጥር አገልግሎት ትምህርትና ማሠልጠኛ መምሪያ የውጭ ጉዳይ መምሪያ ሰበካ ጉባኤ ማደራጃ መምሪያ « የቅርሳቅርስ ጉዳይ መምሪያ የካህናት አስተዳደር መምሪያ ዕቅድና ልማት መምሪያ መንፈሳዊ ፍርድ ቤት « መንፈሳዊ አገልግሎት መምሪያ « ሕግ አገልግሎት ሰንበት ትምህርት ቤቶች ማደራጃ መምሪያ ሕግ አማካሪ የገዳማት መምሪያ « አስተዳደር መምሪያ « የአልባሳት ማደራጃ መምሪያ ሐ ዖሶሟያና ፎድ ያዖያሟፖዳደሩ ልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን የሕፃናት አስተዳደግ ጉባኤ ቤቶችና ሕንፃዎች አስተዳደር መ ድረሯዖቻ ትንሣኤ ዘጉባኤ ማተሚያ ቤት የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ ትንሣኤ ማሳተሚያ ድርጅት የቁልቢ ቅገብርኤል ገዳም ንዋያተ ቅድሳት ማደራጃ የጎፋ ጥበበ ዕድ ማሠልጠኛ የዳቦ ማምረቻ ድርጅት ፊሪ ያመጋገሪ ቋታዕና ረ ዕቭጎታ ዳይታ አንድ ሀገረ ስብከት በቅዱስ ሲኖዶስ በተሾመ ሊቀ ጳጳስ ጳጳስ ወይም ኤኢስ ቆይፅስ ይመራል የሀገረ ስብከቱ ጽቤት ተጠሪነቱ ለጠቅላ ቤተክህነት ጽቤት ሲሆን በሀገረ ስብከቱ ለሚገኙ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን አስተዳደር ከፍተኛ የሥራ አስፈጻሚ አካል ነው የሀገረ ስብከቱ ጽቤት የቃለዓዋዲ ዓላማና ተግባር እንዲሁም ለበላይ የሚተላለፈውን ሕግ ደንብና መመሪያ የሚያስፈጽም አንድ የአስተዳደር ጉባኤው ሰብሳቢ ሲሆን የሀገረ ስብከቱ ሥራ አስኪያጅ ዋና ጸሐፊና ልዩ ልዩ የሥራ ክፍሎች ሓላፊዎች የጉባኤ አባላት ናቸው የሀገረ ስብከቱ ዋና ሥራ አስኪያጅ በሀገረ ስብከቱ ሊቀ ጳጳስ ተመርጦ ለጠቅ ላይ ቤተ ክህነት ሥራ አስኪያጅ ቀርቦ ቅዱስ ፓትርያርኩ ሲስማሙ በጠቅላይ ቤተክህነት ሥራ አስኪያጅ ፊርማ ይሾማልበሀገረ ስብከቱ የሚገኙ ገዳማትን አድባራትንና የገጠር አብያተክርስቲያናትን እንዲሁም በየደረጃው የሚቋቋሙ የሰበካ መንፈሳውያት ጉባኤያትንና የወረዳ ቤተክህነት ጽቤትን ከቅዱስ ሲኖዶስ በሚተላለፉ መመሪያዎች መሠረት ይመራል ይቆጣጠራል ነገር ግን የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት የሁሉም አህጉረ ስብከቶች ማዕከል ስለሆነ ቅዱስ ሲኖዶስ በሚያወጣው ልዩ ደንብ ይተዳደራል ፊፀ ያወረሪ ይፇያሀንፖ ጽቤ በወረዳው ክልል ሥር ለሚገኙ ገዳማት አድባራትና የገጠር አብያተ ክርስቲያናት ከፍተኛ ሓላፊነት ያለው መሥሪያ ቤት ነው ተጠሪነቱ ለሀገረ ስብከቱ ሊቀ ጳጳስ በሆነ ሥራ አስኪያጅ ይመራልበቃለ ዓዋዲ አንቀጽ በተደነገገው መሠረት የአስተዳደር ጉባኤና የሥራ ክፍሎች ይኖሩታል በቃለ ዓዋዲው መሠረት ከሀገረ ስብከቱ የሚተላለፉ መመሪያዎችን ያስፈጽማል የወረዳ ቤተክህነት ጽቤትና የአጥቢያ ቤተክርስቲያን ቤት ሥልጣንና ተግባር በቃለ ዓዋዲ ከአንቀጽ እስከ አንቀጽ ተዘርዝራል የኢትጵያ ኦርቶደክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ሕጋዊ ሰውነት የኢትጵያ ኦርቶደክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ሕጋዊ ሰውነት ቤተክርስቲያን እንደ ክርስቶስ አካልነቷ በሁለም ቦታ የምትገኝ ናት የሁሉም ናት በሁሉም ቦታ ራሷን የመምራት የማስተዳደር መብት አላት በተለያዩ ክፍለ ዓለማት ካሉ ብሔራዊ ሕጎች አንጻር ራሷን ማስተዳደር ትችላለች በኢትዮጵያ ፍትሐ ሕግ ቁጥር እና በተደነገገው መሠረት በኢትዮጵያ ውስጥ ያለችው ቤተክርስቲያን በመሥሪያ ቤቶቿ አማካይነት በአስተዳደር ሕጎች የተፈቀደውን ሁሉ ታገኛለች ውል መዋዋል ለመክሰስና የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ ለመከሰስ ባለ ንብረት ለመሆን ለመግዛት ለመሸጥና ውርስ ለመቀበል ትችላለች ሕገ በቤተክርስቲያን አስተዳደር ውስጥ ለሚፈጸሙ የሥራ ጉድለቶች በቤተክርስቲያኒቱ ሕግና ሥርዓት መሠረት የመቆጣጠር የመቅጣት የማረም ከሥራ የማሰናበት በጡረታ የማግለል ወዘተ ትችላለች የቤተ ክርስቲያኒቱ ዳኝነት እንደክሱ አቀራረብ እየተመዘከነ ሀ በዲስፒሊን ጉባኤ በሥነ ሥርዓት ጉባኤ ለ በመንፈሳዊ ፍርድ ቤት ሐ በአስተዳደር ጉባኤ መ በቅዱስ ሲኖዶስ ሊታይ ይችላል ካህናት ኤሏስ ቆጸሳትና ሊቃነ ጳጳሳት መንፈሳዊ ሥራቸውን በሚመለከት ጉዳይ ከተከሰሱ በቤተክርስቲያን ሕግና የዳኝነት ሥርዓት ይታያል እንጂ በሥጋዊ ዳኝነት አይከሰሱም ሕገ ወደዚህ ዓለም ገዥዎች አይውሰዱት ወደ ኤሏስ ቆጸስ ወይም ሊቀ ካህናቱ ይውሰዱ በቤተክርስቲያን ላይ የሚፈርዱ የዓለም ገዥዎች አይደሉምና አንዲልፍርሐ ነገሥት መንፈሳዊ አንቀጽ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን መብት ቤተክርስቲያን በአዋጅ ቁጥር ግዓኗየሕግ ክፍል ማስታወቂያ ሀፃ አንቀጽ እና አንቀጽ በሚያዘው ድንጋጌ መሠረት ለኅትመት ሥራ የሚያስፈልጉ ቁሳቁስ አልባሳትና ንዋየ ቅድሳት ከውጪ ሀገር በግዥ ወይም በእርዳታ ማስመጣት ትችላለች ጥንታዊ መጻሕፍትን የመተርጎምና የማሳተም መብት አላት ንዋያተ ቅድሳትን የማዘጋጀት ልዩ ልዩ ቅርሶችን በባለቤትነት የመጠበቅና የማስጠበቅ መብት አላትሕዝቡን በሃይማኖትና በምግባር የመጠበቅ መንፈሳዊ ትምህርት ቤቶችን የማስፋፋት ንብረቷን ይዞታዋን በሕግ ማስከበር ትችላለች የበጎ አድራጎትና የአገልግሎት ድርጅቶችን ማኅበራትን የማቋቋም መብት አላት ሰንበትንና ሌሎች በዓላትን የማክበር መብቷ የተጠበቀ ነው የቤተክርስቲያን ግዴታ ሕዝቦች በፍቅር በሰላምና በአንድነት እንዲኖሩና ወደተሻለ የኑሮ ደረጃ እንዲደርሱ በተለይ የድሆች ወገኖች ችግር እንዲቃለል ከበጎ አድራጊዎች ጋር በመተባበር ያልተቆጠበ ጥረት ታደርጋለች ለዓለም ሰላም ትጸልያለችጦርነት ሁከት እንዳይኖር የማስተማር የማስታረቅ ኃላፊነት አለባት ለሀገር ሰላም አንድነት ዕድገት ነፃነት በአጠቃላይ ለሰው ልጅ አኩልነት ፍትህ ርትዕ እንዲሰፍን መንፈሳዊና ማኅበራዊ ተልእኮ ታከናውናለች የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ ቤተክርስቲያን መንፈሳዊና ማኅበራዊ አገልግሎት በተሟላ መልኩ ለመፈጸም የሚያስችል የአሠራር መዋቅር አላት ትላንት በሐዋርያት ዛሬና ነገም የሐዋርያት መንበር ወራሽ በሆኑ ብፁዓን አባቶች ጉባኤ አማካይነት በመንፈስ ቅዱስ ትመራለች በየደረጃው የተዋቀሩት የአስተዳደር ጽቤቶችን ሥልጣንና ተግባር በሚገባ በመረዳት ለአባቶች መታዘዝ የምእመናን መንፈሳዊ ግዴታ ነው በተሰጠንም ጸጋ በማገልገል ከውጪ ቆሞ መተቸት የእውነተኛ ልጆች ሥነ ምግባር አይደለም ከሁከት በቀር የሚያስገኘው በጎ ውጤትም አይኖረውም ለዚህም ቤተክርስቲያን በዘረጋችው መዋቅር ሥር በመስብሰብ ለአንዲት ቤተክርስቲያን ጉባኤ ሰላምና አድገት በአንድነት መቆም ይገባናል የቤተከርስትያን አስተዳደር ርከፌኩርከ እበጠክዌኩቨርክ ምሪራፍ ምዕታፖ ኃ ይኔፖያረነነቷ ያሦዳሮረ ያሠቂማ ይኔፖረነሃነቷፖ ሥሪፇቻ ጳና ያይኔቤፖፇዳረሃነኗዖፖ መፃፍር ቦደይፖያረሃነራፇ ለዕሦዳደረ ያሁ።

• N.B. This Summary is Very Experimental!! based on the following scripts from:
  • https://github.com/millzon/textSummarizer-am
  • https://github.com/icoxfog417/awesome-text-summarization#motivation